Hội thảo “Đánh giá hiệu quả thực hành của thực tập sinh chuyên ngành CTXH”

Trong xu thế hội nhập và phát triển, công tác xã hội (CTXH) và đào tạo CTXH ở Việt Nam đang từng bước đổi mới theo hướng chuyên nghiệp nhằm cung cấp nguồn nhân lực nhân viên xã hội có chất lượng. Tuy nhiên, để hướng tới đào tạo CTXH chuyên nghiệp, các trường có đào tạo CTXH gặp nhiều thách thức. Một trong những thách thức đó liên quan tới tiêu chí và phương thức đánh giá thực hành CTXH. Được sự hỗ trợ của Dự án Phát triển Giáo dục công tác xã hội Việt Nam thuộc Hiệp hội Giáo dục Dạy nghề và Nghề Công tác xã hội, ngày 26 tháng 4 năm 2017, trường Đại học Lao động Xã hội đã tổ chức Hội thảo “Đánh giá thực hành của thực tập sinh chuyên ngành Công tác xã hội” với sự tham gia của các nhà chuyên môn CTXH, các giảng viên, các cán bộ cơ sở và sinh viên chuyên ngành CTXH.

Tầm quan trọng của đánh giá trong thực hành CTXH
Theo TS. Bùi Tôn Hiến, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học LĐXH: Thực hành CTXH là một học phần quan trọng trong khối kiến thức chuyên ngành của bất cứ chương trình đào tạo CTXH của các trường đại học. Hiệp hội nghề CTXH ASEAN đang hướng tới xây dựng tiêu chuẩn chung trong chương trình đào tạo, cũng như tiêu chuẩn, tiêu chí, công cụ phương pháp, quy trình để đánh giá kết quả của đào tạo thực hành.
TS. Bùi Tôn Hiến phát biểu tại Hội thảo
Thực hành CTXH được hiểu là quá trình sinh viên tiếp xúc, làm việc với các thân chủ (những người, nhóm người hoặc cộng đồng có vấn đề xã hội) dưới sự hướng dẫn và giám sát của kiểm huấn viên tại cộng đồng, cơ quan, trường học, bệnh viện… Thông qua thực hành, những kiến thức lý thuyết sẽ được kiểm chứng và áp dụng vào từng trường hợp cụ thể và trở thành những kiến thức và kỹ năng riêng có của từng sinh viên. Điều này là đặc điểm rất riêng và khác biệt của nghề CTXH.
Bà Nguyễn Thị Liên, giảng viên Khoa CTXH – Trường Đại  học LĐXH, trong tham luận của mình đã nhấn mạnh vai trò quan trọng của thực hành CTXH trong hình thành ý thức nghề nghiệp cũng như phương pháp, kỹ năng làm việc của sinh viên sau này. Hiện nay, tất cả các trường đào tạo CTXH đều cố gắng đưa sinh viên đi thâm nhập vào thực tế, giúp gắn kết giữa lý thuyết hàn lâm và thực hành. Mặc dù các mô hình  thực hành có khác nhau giữa các quốc gia (về cấu trúc, thời gian và hệ thống đánh giá và giám sát), nhưng tất cả đều nhắm đến trang bị cho sinh viên những kỹ năng, kiến thức nền tảng để nâng cao giá trị nghề nghiệp của các em. Thông qua thực hành, các nhà giáo dục sẽ đánh giá khá chính xác về chất lượng đào tạo của nhà trường, chất lượng học tập của sinh viên qua đó có thể bổ sung, điều chỉnh chương trình đào tạo phù hợp với thực tiễn xã hội.
ThS. Nguyễn Thị Thanh Hương – Phó trưởng khoa CTXH – Trường Đại học Lao động Xã hội trình bày báo cáo tham luận tại Hội thảo
Để đủ điều kiện tham gia môn học thực hành CTXH đòi hỏi các sinh viên phải vượt qua các môn học lý thuyết CTXH trên lớp, trước khi đi thực hành sinh viên được trang bị kiến thức, kỹ năng thông qua các bài giảng, tình huống sắm vai giả định, từ đó giúp sinh viên tư duy tìm ra hướng để giải quyết những vấn đề sẽ phát sinh trong thực tế. Sinh viên CTXH rất cần nhiều cơ hội thực hành để nâng cao mức độ tham gia và can thiệp vào nhiều lĩnh vực khác nhau.
Một số khó khăn và định hướng thời gian tới
Theo Thạc sỹ Nguyễn Thị Thanh Hương – Phó trưởng khoa CTXH – Trường Đại học Lao động Xã hội, đánh giá học tập thực hành, ngoài mục đích xác định được năng lực của sinh viên so với kết quả đầu ra của chương trình, còn có những ý nghĩa quan trọng, đó là nền tảng, cơ sở để sinh viên nhận thức đúng đắn về thực hành nghề nghiệp chuyên môn; Đánh giá đúng là động lực thúc đẩy việc học tập của sinh viên, tạo sự cam kết nghề nghiệp trong tương lai cho sinh viên; Cơ hội cho giảng viên, người hướng dẫn được trải nghiệm các giá trị đạo đức nghề nghiệp một cách thực tế. Tuy nhiên, trong thực tế, đánh giá thực hành CTXH còn gặp nhiều thách thức vì lý do nguồn lực con người, tiêu chí đánh giá và nhận thức, năng lực của người tham gia đánh giá. Một trong những yêu cầu đầu tiên để tháo gỡ những khó khăn khi triển khai hoạt động đánh giá thực hành của thực tập sinh là cần xây dựng và đưa ra cách thức sử dụng công cụ đánh giá đáng tin cậy phù hợp với bối cảnh thực tế. Bà cũng nhấn mạnh, quá trình bàn luận về công cụ đánh giá cũng đồng thời đưa ra những câu trả lời cho các câu hỏi: ai, khi nào, phương pháp nào được cho là phù hợp hiệu quả khi đánh giá thực tập sinh CTXH.
Trong thực tế, một số công cụ hiện đã được sử dụng trong triển khai đánh giá hoạt động thực hành: Phiếu lượng giá thực hành của thực tập sinh, và Phiếu lượng giá của cán bộ kiểm huấn viên cơ sở. Tuy nhiên, kết quả đánh giá từ các phiếu này hiện nay ở Nhà trường chỉ được sử dụng để tham khảo cho kết quả đánh giá cuối cùng, chứ không nằm trong tỷ trọng điểm của môn học trong đề cương giảng dạy. Lý do cho quyết định này là các cán bộ cơ sở, hầu hết chưa được đào tạo CTXH. Điều này cũng dẫn đến một nghịch lý là: người có lợi thế gần gũi và sâu sát với sinh viên – có khả năng quan sát việc thực hành của sinh viên nhiều nhất (cán bộ cơ sở) lại chưa phải là những nhân viên CTXH chuyên nghiệp, trong khi đó người chịu trách nhiệm chính trong đánh giá là các giảng viên hướng dẫn lại không có nhiều thời gian tại thực địa, hạn chế trong việc quan sát trực tiếp cách thức sinh viên thực hành. Chính vì vậy, để đánh giá được việc thực hành theo tiến trình, các kiến thức, kỹ năng đã được vận dụng và việc thể hiện thái độ đạo đức nghề nghiệp trong hoạt động thực hành của sinh viên cần có 3 công cụ: Phúc trình làm việc, Tham gia thảo luận nhóm và Ghi chép nhật ký công việc.
TS. Nguyễn Hải Hữu, Chủ tịch Hội Đào tạo nghề CTXH phát biểu tại Hội thảo
Các đại biểu tham dự hội thảo đều thống nhất cho rằng: Việc đánh giá kết quả đầu ra cho quá trình thực hành của sinh viên cần dựa trên các tiêu chí riêng cho mỗi môn học CTXH cá nhân, CTXH nhóm, Phát triển cộng đồng, căn cứ theo các nội dung: Tham gia kiểm huấn của sinh viên trước thực địa; sự tham gia/thái độ của SV trong quá trình thực hành tại cộng đồng với các lần kiểm huấn của kiểm huấn viên nhà trường (GV hướng dẫn), Kiểm huấn viên cơ sở; bài thu hoạch nhóm/cá nhân… (Điểm báo cáo thực hành này tương đương điểm kết thúc học phần); qua bài tập sinh viên hoàn thành, việc tuân thủ các nguyên tắc trong bản cam kết của sinh viên… Trong đó, hoạt động tự đánh giá của sinh viên, đặc biệt qua nhật ký và phiếu tự cho điểm là một kênh có giá trị quan trọng.
Các đại biểu chụp hình lưu niệm tại Hội thảo

Kết thúc Hội thảo, các đại biểu đều nhận thức về tầm quan trọng của việc xây dựng  bộ công cụ đánh giá thực hành đảm bảo các tiêu chí liên quan tới chuẩn đầu ra và dựa trên khung năng lực của thực hành CTXH chuyên nghiệp. Hội thảo cũng được xem như là sự khởi động cho các hội thảo tiếp theo liên quan tới chủ đề đánh giá thực hành cho sinh viên chuyên ngành CTXH và phù hợp với bối cảnh đào tạo CTXH ở Việt Nam.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *