Luật công tác xã hội góp phần thực hiện tốt các chính sách an sinh xã hội

Thực hiện Nghị quyết 15-NQ/TW ngày 1/6/2012 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về “Một số vấn đề về chính sách xã hội giai đoạn 2012-2020” là một chủ trương lớn của Đảng, hợp lòng dân, làm thay đổi và chuyển biến mạnh mẽ nhận thức của cán bộ, đảng viên, các cấp, các ngành cũng như người dân trong việc xây dựng và thực hiện các chính sách đối với người có công, giảm nghèo và an sinh xã hội. Nghị quyết đã làm thay đổi nhận thức của các cấp, các ngành và người dân về vai trò của chính sách xã hội trong phát triển kinh tế xã hội. Các ngành, các cấp đã tích cực vận dụng các chính sách và cách thức tổ chức thực hiện, đồng thời còn huy động sự hỗ trợ từ doanh nghiệp và cộng đồng xã hội.

Thể chế chính sách về an sinh xã hội từng bước được hoàn thiện. Hiến pháp năm 2013[1] đã khẳng định Công dân có quyền được bảo đảm an sinh xã hội (Điều 34), và “Nhà nước, xã hội tôn vinh, khen thưởng, thực hiện chính sách ưu đãi đối với người có công với nước”, “Nhà nước tạo bình đẳng về cơ hội để công dân thụ hưởng phúc lợi xã hội, phát triển hệ thống an sinh xã hội, có chính sách trợ giúp người cao tuổi, người khuyết tật, người nghèo và người có hoàn cảnh khó khăn khác” (Điều 59). Các vấn đề khác về việc làm, y tế, giáo dục, nhà ở … cũng được đề cập trong một số điều của Hiến pháp. Hệ thống luật pháp cũng được hoàn thiện với một loạt Luật và văn bản dưới luật được ban hành trong từng lĩnh vực cụ thể. Ngoài ra, nghị định quy định cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập[2] đã mở ra cơ chế mới trong quản lý và vận hành cơ sở cung cấp dịch vụ công.

Mặc dù giai đoạn 2012-2017 còn nhiều khó khăn, song chính phủ vẫn luôn ưu tiên nguồn lực và tập trung chỉ đạo đối với chính sách xã hội, bảo đảm an sinh xã hội cho người dân. Các địa phương đã tích cực và chủ động triển khai thực hiện Nghị quyết 70, đưa các chính sách vào cuộc sống. Qua 5 năm thực hiện, nhiều chính sách xã hội đã được các Bộ, ngành chức năng tham mưu để mở rộng đối tượng, nâng mức hưởng như ưu đãi người có công, tín dụng ưu đãi cho các nhóm đối tượng, trợ giúp xã hội, bảo hiểm y tế, hỗ trợ giáo dục, nhà ở … được đông đảo người dân đồng tình, ủng hộ.

Nhìn chung, mục tiêu của chính sách đã đảm bảo các nhu cầu cơ bản cho các đối tượng và có tính thực tế khi triển khai ở cơ sở; các chính sách ngày càng phù hợp hơn về phạm vi đối tượng, tiêu chí xác định đối tượng, mức hưởng và điều kiện hưởng nên đã góp phần tăng hiệu quả cũng như mức độ bền vững; quá trình thực hiện ở các địa phương không có nhiều bất cập, nổi cộm. Các chính sách ưu đãi người có công và an sinh xã hội đã góp phần không nhỏ ổn định tình hình kinh tế, chính trị, xã hội trên toàn quốc.

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện vẫn tồn tại một số bất cập như hệ thống chính sách còn cồng kềnh, chồng chéo, phân tán và trùng lặp nhiều; một số quy định chưa phù hợp, cụ thể như hỗ trợ nhà ở cho người có công; chính sách hỗ trợ hộ nghèo thuộc nhóm thiếu hụt các nhu cầu xã hội cơ bản (nghèo đa chiều), việc nâng mức chuẩn trợ cấp cho các đối tượng bảo trợ xã hội còn thực hiện chậm, không kịp thời …; một số chính sách còn mang nặng tính bao cấp nên chưa phát huy được tinh thần chủ động, cầu tiến, sáng tạo, ham học hỏi của các đối tượng thụ hưởng nói riêng và người dân nói chung; việc phân cấp, phân quyền cho địa phương còn chậm thực hiện; nguồn lực thực hiện chính sách xã hội còn hạn hẹp, nguồn vốn một số chương trình không được bố trí kịp thời và đầy đủ theo kế hoạch; trình độ, năng lực và đạo đức công vụ một bộ phận cán bộ công chức còn hạn chế. Một số văn bản hướng dẫn thực hiện các chính sách chưa kịp thời, thiếu đồng bộ, tính khả thi không cao; chế tài xử phạt các hành vi sai phạm còn nhẹ và chưa có tính răn đe; cơ chế giám sát – đánh giá còn lỏng lẻo, yếu kém; việc theo dõi, kiểm tra đa phần còn mang tính tượng trưng, theo quy trình.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến những hạn chế nêu trên, tuy nhiên một trong những vấn đề quan trọng là hiện nay, chưa có lực lượng cán bộ công tác xã hội chuyên nghiệp, cơ chế cho công tác xã hội chưa đầy đủ như quy chuẩn, đạo đức nghề nghiệp,..Do vậy, tạo hành lang pháp lý cho hoạt động công tác xã hội đầy đủ sẽ góp phần tích cực thực hiện tốt các chính sách an sinh xã hội.

Xem toàn văn bài viết tại đây

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *