TỪ THỰC TRẠNG TỚI MÔ HÌNH HỖ TRỢ TRẺ EM MỒ CÔI LAO ĐỘNG SỚM TẠI XÃ THƯỢNG CỬU, HUYỆN TÂN SƠN, TỈNH PHÚ THỌ

Việt Nam đang trên con đường hội nhập và phát triển. Nền kinh tế thị trường đã có những bước đột phá và mang lại nhiều thành quả cho xã hội. Bên cạnh những thành tựu đó, vẫn còn tồn tại nhiều thách thức như: trẻ em mồ côi lang thang, trẻ em bị lạm dụng… đặc biệt trẻ em lao động sớm. Hiện nay, nhiều trẻ em dù còn ít tuổi nhưng đã phải làm nhiều công việc vất vả để kiếm sống. Các công việc các em làm như: bán vé số, đánh giày, nhặt ve chai, bốc vác, làm trong các quán cơm, làm phu trong các hầm mỏ… Hầu như những trẻ tham gia lao động sớm đều có những hoàn cảnh gia đình khó khăn và bố mẹ còn hạn chế về nhận thức cũng như thiếu trách nhiệm đối với con em mình.

Có nhiều văn bản pháp luật quy định rõ, trẻ em có quyền được bảo vệ dưới mọi hình thức để không bị bóc lột sức lao động; không phải lao động trước tuổi, quá thời gian hoặc làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm theo quy định của pháp luật; không bị bố trí công việc hoặc nơi làm việc có ảnh hưởng xấu đến nhân cách và sự phát triển toàn diện của trẻ em.

Việt Nam được đánh giá là nước thể hiện cam kết mạnh mẽ trong lĩnh vực bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em thông qua việc tích cực tham gia Công ước quốc tế về quyền trẻ em. Nhiều chủ trương, đường lối, hệ thống chính sách pháp luật cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt đã được ban hành. Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận lao động trẻ em và người chưa thành niên, đang đặt ra nhiều vấn đề thách thức về chất lượng lao động, cả về bài

 

toán bảo đảm an sinh xã hội cho nhóm trẻ em này. Vẫn còn những lỗ hổng chính sách liên quan tới lao động sớm ở trẻ em. Phản ánh từ thực tế cho thấy, dù các văn bản quy phạm pháp luật đã đề cập đến vấn đề này nhưng tác động thực tế của hệ thống các quy định hiện hành vẫn chưa đủ sức bảo vệ hoàn toàn trẻ trước các nguy cơ buộc phải lao động sớm.

Cụ thể, Luật Bảo vệ chăm sóc và giáo dục trẻ em năm 2004 mới dừng lại ở quy định trách nhiệm cho các chủ thể, chủ yếu là gia đình, mà chưa có các chế tài xử lý đối với những trường hợp không thực hiện đúng hoặc đầy đủ trách nhiệm được giao. Nghĩa là các quy định đó mang tính “khuyến khích” nhiều hơn tính “bắt buộc”.

Trước nguy cơ nhiều trẻ bị ngược đãi, bị hắt hủi, bị buộc lao động sớm hiện nay, Quốc hội đã thông qua Luật Trẻ em (ngày 5/4/2016, có hiệu lực từ ngày 1/6/2017) quy định trẻ em cần được bảo vệ, chăm sóc, giáo dục một cách tốt nhất đồng thời nêu ra 15 hành vi bị nghiêm cấm áp dụng với trẻ em như tước đoạt quyền sống của trẻ, bỏ rơi, bỏ mặc trẻ, ép trẻ tảo hôn, xâm hại trẻ… Tuy nhiên, quy định của luật chưa đề cập rõ ràng việc nghiêm cấm ép buộc trẻ em tham gia làm các công việc nặng nhọc, độc hại.

Một vấn đề đặt ra là vấn đề lao động sớm ở trẻ em không chỉ tồn tại ở những thành phố mà tại các tỉnh vùng cao, tình trạng trẻ em lao động sớm cũng thực sự đang báo động và cần sự can thiệp của các cơ quan chức năng, nhất là vai trò của công tác xã hội trong việc trợ giúp cho các em. Tại huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ, nơi được cho là một huyện còn khó khăn về kinh tế – xã hội nhất tỉnh Phú Thọ. Tại đây, trẻ dù còn rất nhỏ nhưng đã phải tham gia lao động sớm để phụ giúp gia đình như: vác gỗ, đốn củi, gùi đá, đào ao…

Từ những vấn đề cấp thiết đặt ra, chúng tôi nhận thấy cần có những cách thức tác động, hỗ trợ nhằm cải thiện tiến tới đẩy lùi tình trạng trẻ em lao động sớm, nhất là lao động trong môi trường độc hại nguy hiểm. Bài viết dưới đây trình bày cụ thể về thực trạng, nguyên nhân và mô hình trợ giúp theo tổ, nhóm đối với trẻ em lao động sớm tại xã Thượng Cửu, huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *